[χρόνος ανάγνωσης 3 λεπτά και 38 δευτ.]
Το Δημοτικό Συμβούλιο Πλατανιά προχώρησε στην έκδοση ενός ψηφίσματος με ιδιαίτερο θεσμικό και αναπτυξιακό βάρος, αντιδρώντας στο νέο πλαίσιο δόμησης για οικισμούς κάτω των 2.000 κατοίκων, όπως αυτό διαμορφώνεται από το Προεδρικό Διάταγμα (ΦΕΚ 194/Δ/15.04.2025) και το άρθρο 63 του ν. 5215/2025.
Σύμφωνα με τον Δήμο, οι πρόσφατες ρυθμίσεις ανατρέπουν πολεοδομικά δεδομένα τεσσάρων δεκαετιών, επηρεάζοντας άμεσα τη μικρή ιδιοκτησία, την τοπική οικονομία και τη βιωσιμότητα των οικισμών της ελληνικής υπαίθρου.
Η απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου στηρίζεται σε μια σειρά επιπτώσεων που, όπως επισημαίνεται, εκτείνονται από την απαξίωση περιουσιών και την αναστολή επενδύσεων έως τη δημιουργία νέων κοινωνικών και χωροταξικών ανισοτήτων. Παράλληλα, τίθενται ζητήματα συνταγματικότητας, αναλογικότητας και ισότιμης μεταχείρισης μεταξύ όμορων οικισμών, ενώ αναδεικνύεται ο κίνδυνος συγκέντρωσης γης και μετατόπισης του χωροταξικού σχεδιασμού προς ιδιωτικά μοντέλα ανάπτυξης.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο Δήμος Πλατανιά ζητά από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας την άμεση επανεξέταση του θεσμικού πλαισίου, τη διατήρηση των ορίων και της αρτιότητας όπως ίσχυαν επί σαράντα χρόνια, καθώς και την πλήρη απόσυρση των πρόσφατων ρυθμίσεων. Παράλληλα, απευθύνει κάλεσμα στους ιδιοκτήτες για ενεργή συμμετοχή σε συλλογικές διεκδικήσεις και νομικές ενέργειες.
Ακολουθεί το πλήρες κείμενο του ψηφίσματος, όπως εγκρίθηκε από το Δημοτικό Συμβούλιο Πλατανιά:
Θέμα: Έκδοση ψηφίσματος Διαμαρτυρίας Δημοτικού Συμβουλίου Πλατανιά για την Ανατροπή Πολεοδομικών Δεδομένων σαράντα (40) Ετών σε Οικισμούς 701–2.000 Κατοίκων.
Με αφορμή το Προεδρικό Διάταγμα (ΦΕΚ 194/Δ/15.04.2025) σχετικά με τη δόμηση στους οικισμούς κάτω των 2.000 κατοίκων, καθώς και τις διατάξεις του άρθρου 63 του ν. 5215 (ΦΕΚ Α’ 116/04.07.2025), το Δημοτικό Συμβούλιο Πλατανιά, αφού έλαβε υπόψη του τις δυσμενείς επιπτώσεις που επιφέρει η εν λόγω ρύθμιση στην προστασία και αξιοποίηση της μικρής ιδιοκτησίας, καθώς και τη διαμορφούμενη ενίσχυση κοινωνικών, οικονομικών και χωροταξικών ανισοτήτων στην ελληνική ύπαιθρο, εκφράζει την έντονη διαμαρτυρία του και την πλήρη αντίθεσή του στις ανωτέρω διατάξεις και αποφασίζει την έκδοση του ακόλουθου ψηφίσματος:
«Το Δημοτικό Συμβούλιο Πλατανιά εκφράζει τη βαθύτατη ανησυχία του και τη ρητή και έντονη διαμαρτυρία του για τις σοβαρές συνέπειες που επιφέρει το νέο Προεδρικό Διάταγμα (ΦΕΚ 194/Δ/15.04.2025) και το συναφές θεσμικό πλαίσιο. Το εν λόγω Προεδρικό Διάταγμα, όπως έχει τροποποιηθεί, ανατρέπει ένα παγιωμένο καθεστώς άνω των σαράντα (40) ετών, απαξιώνει υφιστάμενες περιουσίες, αναστέλλει την αναπτυξιακή προοπτική και προκαλεί σημαντικές κοινωνικές, οικονομικές και χωροταξικές ανισότητες στην ελληνική ύπαιθρο.
1. Ανατροπή ισχύοντος καθεστώτος – Απαξίωση περιουσιών
Με τις νέες ρυθμίσεις, σημαντικός αριθμός ιδιοκτησιών σε οικισμούς 701–2.000 κατοίκων καθίσταται μη οικοδομήσιμος.
Πρόκειται για ακίνητα τα οποία:
• αποκτήθηκαν ως οικόπεδα,
• μεταβιβάστηκαν ως οικόπεδα,
• φορολογήθηκαν επί δεκαετίες ως οικόπεδα,
• εντάχθηκαν σε δημόσια έργα και δίκτυα ως άρτια και οικοδομήσιμα.
Η αιφνίδια μετατροπή τους σε αγροτεμάχια συνεπάγεται σημαντική απώλεια αξίας, χωρίς πρόβλεψη αντισταθμιστικών μέτρων. Η Πολιτεία οφείλει να σεβαστεί τους πολίτες που επένδυσαν, με κόπο και θυσίες, στη γη τους βάσει του ισχύοντος θεσμικού πλαισίου.
2. Πάγωμα ανάπτυξης και υποβάθμιση οικισμών
Το νέο πλαίσιο:
• αναστέλλει επενδύσεις,
• παγώνει την οικοδομική δραστηριότητα,
• υποβαθμίζει δυναμικούς οικισμούς,
• προκαλεί οικονομική ασφυξία σε νοικοκυριά και επαγγελματίες,
• οδηγεί σε πολυετή στασιμότητα έως την ολοκλήρωση νέων μελετών.
3.Ζητήματα συνταγματικότητας και αναλογικότητας
Οι ρυθμίσεις αυτές εγείρουν σοβαρά ζητήματα ως προς:
• το άρθρο 17 του Συντάγματος (προστασία ιδιοκτησίας),
• την αρχή της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης του πολίτη,
• την αρχή της ισότητας και της αναλογικότητας.
Οι πολίτες διαμόρφωσαν τη ζωή και τις επενδύσεις τους βάσει ενός σταθερού πλαισίου, το οποίο μεταβάλλεται μονομερώς.
4.Ανισότητες μεταξύ όμορων οικισμών
Το Προεδρικό Διάταγμα δημιουργεί αδικαιολόγητες ανισότητες ακόμη και μεταξύ γειτονικών οικισμών με κοινά χαρακτηριστικά, μόνο λόγω πληθυσμιακών ορίων.
Έτσι:
• οικισμοί με πληθυσμό άνω των 700 κατοίκων υφίστανται περιορισμούς,
• ενώ όμοροι οικισμοί κάτω του ορίου συνεχίζουν σχεδόν απρόσκοπτα την ανάπτυξή τους.
Η διαφοροποίηση αυτή παραβιάζει την αρχή της ισότητας.
Τα παραπάνω έχουν ως αποτέλεσμά να συμβούν τα παρακάτω:
Α. Κίνδυνος συγκέντρωσης γης
Η απαξίωση των μικρών ιδιοκτησιών ενδέχεται να οδηγήσει σε αναγκαστικές πωλήσεις, ευνοώντας τη συγκέντρωση γης σε λίγους. Με το ισχύον πλαίσιο, μεγάλοι επενδυτές μπορούν να αποκτούν εκτεταμένες εκτάσεις και να προχωρούν σε ιδιωτική πολεοδόμηση εκτός σχεδίου, δημιουργώντας νέους οικιστικούς πυρήνες χωρίς ουσιαστική σύνδεση με τις τοπικές κοινωνίες.
Β. Αλλοίωση της φυσιογνωμίας της υπαίθρου
Η εξέλιξη αυτή:
• αλλοιώνει τον χαρακτήρα των οικισμών,
• αποδυναμώνει την κοινωνική συνοχή,
• μετατρέπει την ύπαιθρο σε πεδίο κερδοσκοπικής εκμετάλλευσης.
Οι ελληνικοί οικισμοί δημιουργήθηκαν από ανθρώπους που ανέπτυξαν τον τόπο τους με κόπο.
Η απαξίωση της περιουσίας τους συνιστά όχι μόνο οικονομική, αλλά και ηθική απαξίωση.
Γ. Μετατόπιση του χωροταξικού σχεδιασμού προς ιδιωτική πολεοδόμηση
Η σταδιακή μετατόπιση του χωροταξικού σχεδιασμού προς ιδιωτικά μοντέλα ανάπτυξης:
• αποδυναμώνει τους μικροϊδιοκτήτες,
• ευνοεί μεγάλες οργανωμένες επενδύσεις,
• προσανατολίζει την ανάπτυξη κυρίως στην παραθεριστική κατοικία.
Κατόπιν των ανωτέρω, το Δημοτικό Συμβούλιο ζητά από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας:
1.Τη νομοθετική κατοχύρωση της υφιστάμενης κατάστασης και την επανέγκριση των ορίων οικισμών, όπως ορίστηκαν με τα Π.Δ. του 1985.
2.Τη διατήρηση της αρτιότητας των οικοπέδων, όπως ίσχυε επί σαράντα (40) έτη.
3.Την κατάργηση της απαίτησης αρτιότητας άνω των δύο (2) στρεμμάτων στις επεκτάσεις του 1985 (ζώνες Π.Ε.Χ.).
4.Την πλήρη απόσυρση του Π.Δ. (ΦΕΚ 194/Δ/15.04.2025) και του άρθρου 63 του ν. 5215/2025.
Σε διαφορετική περίπτωση, να θεσπισθεί μεταβατική περίοδος τουλάχιστον πέντε (5) ετών, ώστε οι ιδιοκτήτες να έχουν τον αναγκαίο χρόνο προσαρμογής στα νέα δεδομένα.
Η ανάπτυξη της υπαίθρου δεν μπορεί να βασίζεται στην απαξίωση της μικρής ιδιοκτησίας ούτε στη συγκέντρωση της γης σε λίγους. Σε κανένα ανεπτυγμένο κράτος δεν παρατηρούνται αιφνίδιες ανατροπές, όπου ακίνητα που είχαν αναγνωριστεί επίσημα ως οικοδομήσιμα μετατρέπονται εκ των υστέρων σε αγροτεμάχια.»
Το παρόν ψήφισμα να κοινοποιηθεί στον Πρωθυπουργό της χώρας, στον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, στον Γ.Γ.Χωρικού Σχεδιασμού & Αστικού Περιβάλλοντος του Υπουργείου Περιβάλλοντος, στους τοπικούς Βουλευτές, στον Αντιπεριφερειάρχη Χανίων, στην ΠΕΔ Κρήτης, στην ΚΕΔΕ, στο ΤΕΕ Δυτικής Κρήτης, στο Δικηγορικό Σύλλογο Χανίων, στην Επιτροπή Τ.Π.Σ. Δήμου Πλατανιά και να αποσταλεί προς δημοσίευση στον τοπικό τύπο.
Επιπλέον, να γνωστοποιηθεί άμεσα και με κάθε πρόσφορο μέσο στους κατόχους ιδιοκτησιών του Δήμου Πλατανιά, με σαφή κάλεσμα για ενεργοποίηση και συμμετοχή στη συλλογική διεκδίκηση των δικαιωμάτων τους, συμπεριλαμβανομένης της συλλογής υπογραφών και της ανάληψης συντονισμένων νομικών ενεργειών ενώπιον των αρμόδιων ελληνικών και ευρωπαϊκών δικαστηρίων, για την προάσπιση της περιουσίας και των έννομων συμφερόντων τους.
