Γεώργιος Αραμπατζής, Αναπληρωτής Καθηγητής Πολυτεχνείου Κρήτη Σχολή Μηχανικών Παραγωγής και Διοίκησης (ΜΠΔ)
Ενισχύοντας τον τομέα της Αγροδιατροφής μέσω Συστημικών Κυκλικών Λύσεων
Η Κρήτη αναδεικνύεται τα τελευταία χρόνια ως μία από τις πλέον δυναμικές ευρωπαϊκές περιφέρειες στον τομέα της κυκλικής οικονομίας. Σημαντικό ρόλο σε αυτή την εξέλιξη διαδραματίζει το έργο CSSBoost, που χρηματοδοτείται από τη πρόγραμμα πλαίσιο Horizon Europe της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Στο έργο 21 συμμετέχουν 21 εταίροι από 8 και το το Πολυτεχνείο Κρήτης. Εκτός από το Πολυτεχνείο, από την Κρήτη συμμετέχουν το Μεσογειακό Κέντρο Ικανοτήτων Αγροδιατροφής, η Περιφερειακή Αναπτυξιακή Εταιρεία Κρήτης, το Ελληνικό Μεσογειακό Πανεπιστήμιο, και 2 εταιρείες (η Adrestia Research and Development Private Company και η Motonious P.C.).
Βασικοί στόχοι του έργου είναι (α) η δημιουργία Κυκλικών Συστημικών Λύσεων (Circular Systemic Solutions – CSS), δηλαδή κυκλικών δράσεων σε αστική ή περιφερειακή κλίμακα, που συνδυάζουν πολλαπλές συνεργατικές αλυσίδες αξίας, και (β) η ενίσχυση των λύσεων αυτών μέσω ψηφιακών τεχνολογιών αιχμής, υιοθετώντας παράλληλα μία πιο έντονα ανθρωποκεντρική και κοινωνιοκεντρική προσέγγιση στην εφαρμογή των νέων αυτών τεχνολογιών, και λαμβάνοντας υπόψη την ανταγωνιστικότητα στις μεταβαλλόμενες αγορές, την Πράσινη Ανάπτυξη και την προσαρμογή στην Κλιματική Αλλαγή.
H συμμετοχή της Κρήτης μέσω του CSSBoost σε εμβληματικές πρωτοβουλίες, όπως το Circular Cities and Regions Initiative (CCRI), επιβεβαιώνει τον στρατηγικό της προσανατολισμό προς ένα βιώσιμο και ψηφιακά ενισχυμένο αναπτυξιακό μοντέλο. Το CCRI αποτελεί μια σημαντική πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, που ξεκίνησε στο πλαίσιο του Circular Economy Action Plan (CEAP) του 2020 και στοχεύει στην υποστήριξη πόλεων και περιφερειών για την υλοποίηση κυκλικών, συστημικών λύσεων και προωθεί την ανάπτυξη νέων επιχειρηματικών μοντέλων, τη βελτίωση της διακυβέρνησης και την ενίσχυση επενδύσεων στην κυκλική οικονομία.
Στην πράξη, η Κρήτη λειτουργεί ως ένα «ζωντανό εργαστήριο» (living lab) για την εφαρμογή κυκλικών λύσεων. Μέσα από πιλοτικές δράσεις, δοκιμάζονται νέες προσεγγίσεις στη διαχείριση φυσικών πόρων, στην αξιοποίηση αποβλήτων και στην ανάπτυξη καινοτόμων αλυσίδων αξίας. Τοπικοί παραγωγικοί κλάδοι, όπως η αγροδιατροφή, ενσωματώνουν σταδιακά αρχές κυκλικότητας, ενισχύοντας την αποδοτικότητα και μειώνοντας το περιβαλλοντικό αποτύπωμα.
Εξίσου σημαντικές είναι οι συνέργειες που αναπτύσσονται σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Η Κρήτη συμμετέχει ενεργά σε δίκτυα συνεργασίας με άλλες περιφέρειες, ανταλλάσσοντας τεχνογνωσία και καλές πρακτικές. Μέσα από αυτή τη διασύνδεση, επιτυγχάνεται η μεταφορά γνώσης και η προσαρμογή επιτυχημένων μοντέλων σε τοπικές συνθήκες, ενισχύοντας τη συνολική ανθεκτικότητα των περιφερειακών οικοσυστημάτων.
Η στρατηγική αυτή ευθυγραμμίζεται πλήρως με τους στόχους της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας και της πράσινης και ψηφιακής μετάβασης. Η Κρήτη δεν επιδιώκει απλώς να ακολουθήσει τις ευρωπαϊκές εξελίξεις, αλλά να αποτελέσει ενεργό διαμορφωτή τους, προβάλλοντας ένα πρότυπο περιφερειακής ανάπτυξης που βασίζεται στη συνεργασία, την καινοτομία και τη βιωσιμότητα.
Σε μια εποχή που οι προκλήσεις της κλιματικής αλλαγής και της εξάντλησης των πόρων καθίστανται ολοένα και πιο πιεστικές, η περίπτωση της Κρήτης δείχνει τον δρόμο. Με συντονισμένες δράσεις, ισχυρές συνεργασίες και αξιοποίηση της γνώσης, το νησί μετατρέπεται σε ένα ευρωπαϊκό σημείο αναφοράς για την κυκλική οικονομία, ανοίγοντας νέες προοπτικές ανάπτυξης για το μέλλον.
Πηγή 27ο τεύχος Κρητών Επιχειρείν
