[χρόνος ανάγνωσης 2 λεπτά και 4 δευτ.]
Η κλιμακούμενη γεωπολιτική αστάθεια στη Μέση Ανατολή και οι άμεσες επιπτώσεις της στις διεθνείς αγορές ενέργειας επαναφέρουν στο προσκήνιο τον κίνδυνο μιας νέας οικονομικής κρίσης για την Ελλάδα. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η Γενική Συνομοσπονδία Επαγγελματιών Βιοτεχνών και Εμπόρων Ελλάδας (ΓΣΕΒΕΕ) απευθύνει επίσημη επιστολή προς τους υπουργούς Εθνικής Οικονομίας & Οικονομικών Κυριάκο Πιερρακάκη, Ανάπτυξης Παναγιώτη Θεοδωρικάκο και Περιβάλλοντος & Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου, ζητώντας άμεσες και στοχευμένες παρεμβάσεις για την προστασία της οικονομίας.
Η Συνομοσπονδία προειδοποιεί ότι οι πρώτες αναταράξεις είναι ήδη ορατές, από τις προληπτικές αυξήσεις στα καύσιμα και την πίεση στην εφοδιαστική αλυσίδα, έως τον κίνδυνο νέου κύματος ανατιμήσεων που απειλεί επιχειρήσεις και νοικοκυριά. Υπογραμμίζει δε ότι η ελληνική οικονομία «βρίσκεται στα πρόθυρα μιας νέας κρίσης», πριν ακόμη απορροφηθούν οι συνέπειες των προηγούμενων.
Σε αυτό το πλαίσιο, η ΓΣΕΒΕΕ καταθέτει ένα συνεκτικό πλαίσιο προτάσεων, οργανωμένο σε πέντε βασικούς πυλώνες, που καλύπτουν την αγορά καυσίμων, την ενέργεια, τη ρευστότητα των επιχειρήσεων, την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών και την ανάγκη ειδικής μέριμνας για τις μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις – τον κορμό της ελληνικής οικονομίας.
Με γνώμονα την εμπειρία των προηγούμενων κρίσεων, η Συνομοσπονδία ζητά μέτρα εμπροσθοβαρή, στοχευμένα, δίκαια και κλιμακούμενα, ώστε η χώρα να θωρακιστεί εγκαίρως απέναντι σε ένα ενδεχόμενο παρατεταμένο κύμα διεθνούς αστάθειας.
Ειδικότερα τα μέτρα για την προστασία της ελληνικής οικονομίας που προτείνει η ΓΣΕΒΕΕ κινούνται πάνω σε πέντε πυλώνες:
Πυλώνας πρώτος: Συγκράτηση των τιμών των καυσίμων
Στην κατεύθυνση αυτή, είναι σημαντικοί οι έλεγχοι για την καταπολέμηση φαινομένων αισχροκέρδειας. Παράλληλα, το κράτος θα πρέπει να μην αντλεί το ίδιο υπερκέρδη, λόγω των έμμεσων φόρων, από τις αυξήσεις στην τιμή των καυσίμων, αλλά να αποκλιμακώσει τους συντελεστές διατηρώντας τα δημόσια έσοδα στο προϋπολογισθέν ύψος τους.
Πυλώνας δεύτερος: Έλεγχος των τιμών της ενέργειας
Πρέπει να ληφθεί μέριμνα για τη διατήρηση των τιμών ρεύματος στα τρέχοντα επίπεδα, με τη λήψη κατάλληλων μέτρων (π.χ. αλλαγή στον τρόπο υπολογισμού του κόστους της ενέργειας, θέσπιση ανώτατου ορίου στην τιμή κιλοβατώρας για οικιακή ή επαγγελματική χρήση κ.ά.), καθώς και με συγκράτηση των λοιπών χρεώσεων που επιβάλλονται στους λογαριασμούς του ρεύματος και συνεισπράττονται με αυτούς. Ιδιαίτερη σημασία έχει η στήριξη των επιχειρήσεων ανάλογα με τις ιδιαίτερες ενεργειακές τους ανάγκες (π.χ. αρτοζαχαροπλαστική).
Πυλώνας τρίτος: Μέτρα για τη ρευστότητα των επιχειρήσεων
Η τόνωση της ρευστότητας των επιχειρήσεων ώστε να είναι σε θέση να ανταποκριθούν βραχυπρόθεσμα και μεσοπρόθεσμα στο εξωτερικό σοκ είναι ιδιαίτερα σημαντική για τη βιωσιμότητά τους. Στο πλαίσιο αυτό, πρέπει να εξεταστούν μέτρα για τη στήριξη των επιχειρήσεων, και ιδίως των μικρών και πολύ μικρών, στο να ανταποκριθούν σε ενδεχόμενα έκτακτα έξοδα (π.χ. λόγω τυχόν αύξησης των επιτοκίων της ΕΚΤ), η ελάφρυνση και ρύθμιση φορολογικών και ασφαλιστικών υποχρεώσεων, και ιδίως η άρση των μέτρων υπερφορολόγησης των επιχειρήσεων και των αυτοαπασχολούμενων (π.χ. προκαταβολή φόρου, τεκμαρτή φορολόγηση κ.λπ.), αλλά και η προστασία των επιχειρήσεων από άλλες αυξήσεις στο κόστος λειτουργίας τους (π.χ. ύδρευση). Τέλος, θα πρέπει να εξεταστεί, εφ’ όσον απαιτηθεί, η επαναφορά του μέτρου της επιστρεπτέας προκαταβολής, που αποδείχθηκε εξαιρετικά αποτελεσματικό για τη βιωσιμότητα των επιχειρήσεων και τη διατήρηση της απασχόλησης την περίοδο της πανδημίας.
Πυλώνας τέταρτος: Στήριξη της αγοραστικής δύναμης των νοικοκυριών
Η στήριξη της αγοραστικής δύναμης των νοικοκυριών αποτελεί σημαντική παράμετρο προστασίας της κοινωνικής συνοχής και ταυτόχρονα μπορεί να συμβάλλει, χάρη στην τόνωση της εσωτερικής ζήτησης. Στο πλαίσιο αυτό, καθοριστικό ρόλο θα μπορούσε να παίξει η μείωση των έμμεσων φόρων (ΦΠΑ) σε κατηγορίες βασικών αγαθών και στον κλάδο της εστίασης, στην κατεύθυνση που προαναφέρθηκε, να μην αντλεί δηλαδή το κράτος φορολογικά υπερκέρδη λόγω της ανόδου των τιμών. Ταυτόχρονα, πρέπει να γίνουν όλες οι αναγκαίες προπαρασκευαστικές ενέργειες, ώστε να διασφαλιστεί η επάρκεια σε κύρια αγαθά, αλλά και σε σημαντικές πρώτες και ενδιάμεσες ύλες (όπως π.χ. τα λιπάσματα).
Πυλώνας πέμπτος: Ρήτρα προτεραιότητας πολύ μικρών και μικρών επιχειρήσεων
Οι πολύ μικρές και μικρές επιχειρήσεις διαδραματίζουν κρίσιμο οικονομικό και κοινωνικό ρόλο, ειδικά στην Ελλάδα, όπου αποτελούν το 99,4% του συνόλου των επιχειρήσεων και απασχολούν το 70,8% των εργαζομένων. Είναι επομένως σημαντικό κάθε μέτρο που θα ληφθεί για την αντιμετώπιση της κρίσης να ακολουθεί την αρχή της προτεραιότητας στις μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις και στις ανάγκες τους, καθώς και εξασφαλιστεί ότι ικανό τμήμα των δημόσιων πόρων που θα διατεθούν για τη στήριξη της οικονομίας θα κατευθυνθεί πράγματι προς τις μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις.
Με γνώμονα την θετική και αρνητική εμπειρία από την διαχείριση των προηγούμενων κρίσεων, η ΓΣΕΒΕΕ προτείνει ένα πλέγμα μέτρων που είναι:
• εμπροσθοβαρή, για να αποφευχθεί η είσοδος της ελληνικής οικονομίας σε μια περίοδο γενικευμένης αβεβαιότητας ή, ακόμα χειρότερα, ενός φαύλου κύκλου στασιμοπληθωρισμού, στοχευμένα, ώστε να μην επιβαρύνεται υπέρμετρα ο κρατικός προϋπολογισμός και να εξασφαλιστεί ότι η στήριξη θα δοθεί εκεί όπου υπάρχει μεγαλύτερη ανάγκη και εκεί όπου θα έχει τη μέγιστη απόδοση για το σύνολο της οικονομίας,
• δίκαια, ώστε να εξασφαλιστεί ότι το κόστος της κρίσης θα κατανεμηθεί αναλογικά και δεν θα μεταφερθεί μόνο στα νοικοκυριά ή στις μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις,
• κλιμακούμενα, με την έννοια ότι κατατίθενται και προτάσεις για μέτρα που ενδέχεται να χρειαστεί να ληφθούν αν η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή και η διεθνής αστάθεια εξακολουθήσει, για τα οποία πρέπει η ελληνική πολιτεία να προετοιμάζεται από σήμερα.
