[χρόνος ανάγνωσης 2 λεπτά και 27 δευτ.]
Η Κρήτη βρίσκεται πλέον αντιμέτωπη με μια από τις πιο κρίσιμες προκλήσεις της τελευταίας δεκαετίας: τη διαχείριση των υδατικών πόρων σε ένα περιβάλλον αυξανόμενης πίεσης. Τέσσερα συνεχόμενα χρόνια χαμηλών βροχοπτώσεων, η εξάντληση των υδροφορέων, οι μεγάλες απώλειες στα δίκτυα και η εκρηκτική ζήτηση νερού λόγω τουριστικών επενδύσεων συνθέτουν ένα σκηνικό που επηρεάζει άμεσα την ποιότητα ζωής, την αγροτική παραγωγή και την οικονομική ανάπτυξη του νησιού.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, το Παράρτημα Κρήτης του Γεωτεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας (ΓΕΩΤΕΕ), παρεμβαίνει με μια ολοκληρωμένη και τεκμηριωμένη τοποθέτηση, επισημαίνοντας ότι το πρόβλημα δεν είναι η έλλειψη υδατικού δυναμικού, αλλά η αναποτελεσματική αξιοποίησή του. Με συγκεκριμένες προτάσεις για άμεσες και μεσοπρόθεσμες παρεμβάσεις, το ΓΕΩΤΕΕ θέτει στο επίκεντρο την ανάγκη για εξοικονόμηση, ορθολογική διαχείριση, επιτάχυνση έργων και θεσμική συνεργασία μεταξύ Δήμων και αρμόδιων φορέων.
Αναλυτικά το ΓΕΩΤΕΕ, παρουσιάζει τις προτεραιότητες ενόψει της θερινής περιόδου και τις προτάσεις για έναν βιώσιμο σχεδιασμό που θα διασφαλίσει νερό επαρκές, ποιοτικό και οικονομικά προσιτό για την Κρήτη.
ΓΕΩΤΕΕ Παράρτημα Κρήτης
Μετά από 4 χρονιές χαμηλών βροχοπτώσεων, εξάντληση των αποθεμάτων, αυξημένη ζήτηση νερού από τον τουρισμό με τις πολλές νέες επενδύσεις παρακολουθούμε τη δημόσια συζήτηση, τις ανησυχίες που διατυπώνονται και τις αποφάσεις που ανακοινώνονται και θεωρούμε επιβεβλημένο το παράρτημα Κρήτης του ΓΕΩΤΕΕ να καταθέσει σκέψεις και απόψεις για το σοβαρό θέμα που απειλεί την ποιότητα ζωής των κατοίκων αλλά και την οικονομία του νησιού.
Το υδατικό δυναμικό της Κρήτης έχει τη δυνατότητα να καλύψει τις συνολικές ανάγκες του νησιού. Το πρόβλημα δεν εντοπίζεται στην έλλειψη πόρων, αλλά στη σπατάλη, στις μεγάλες απώλειες των δικτύων, στην έλλειψη εξοικονόμησης και στον ανεπαρκή σχεδιασμό και προγραμματισμό.
Σύμφωνα με τους διεθνώς αποδεκτούς κανόνες ορθολογικής διαχείρισης, προηγείται η αξιοποίηση των γλυκών υδάτων, ακολουθούν τα υφάλμυρα και, ως έσχατη λύση, τα αλμυρά.
Παρά τις προτάσεις που έχουν κατά καιρούς κατατεθεί, η καθυστέρηση στη λήψη αποφάσεων και κυρίως στην υλοποίησή τους δημιουργεί εύλογη ανησυχία, ιδιαίτερα ενόψει της θερινής περιόδου.
Άμεσες ενέργειες (έως το καλοκαίρι)
Οι προτάσεις του ΓΕΩΤΕΕ Παράρτημα Κρήτης αφορούν σε άμεσες ενέργειες που πρέπει να υλοποιηθούν με διαδικασίες κατεπείγοντος και μάλιστα πριν το καλοκαίρι με
προτεραιότητα:
• Tην αντικατάσταση των αγωγών Μαλίων και Τυλίσου οι οποίοι χρονολογούνται από τη δεκαετία του 1960 και 1980 αντίστοιχα. Οι αγωγοί αυτοί έχουν διαρροές σε ποσοστό μεγαλύτερο από 50 % και η αντικατάστασή τους θα εξοικονομούσε μεγάλες ποσότητες νερού που χάνονται.
• Tη διαχείριση του υπάρχοντος νερού ύδρευσης με διαμόρφωση του θεσμικού πλαισίου ώστε να μην χρησιμοποιείται για άρδευση υδροβόρων καλλιεργειών (γκαζόν), για πισίνες κι παραλίες.
• Tην ανόρυξη νέων γεωτρήσεων σε πεδία που έχουν μελετηθεί και μπορούν να δώσουν ικανοποιητική ποσότητα και ποιότητα νερού.
Η εξοικονόμηση του νερού είναι ο πρώτος στόχος και η αξιοποίηση άλλων πόρων (με νέες γεωτρήσεις) ο επόμενος. Στο ερώτημα εάν υπάρχει χρόνος μέχρι το καλοκαίρι η απάντηση είναι ο συντονισμός και η συνεργασία όλων και η επιτάχυνση των διαδικασιών. Η νομοθεσία και οι υπηρεσίες δίνουν προτεραιότητα στους Δήμους και τις ΔΕΥΑ για την επιτάχυνση των διαδικασιών. Ο στόχος όλων πρέπει να είναι η συνεργασία για την άμεση και πλήρη προετοιμασία για την εκτέλεση των έργων που απαιτούνται.
Μεσοπρόθεσμες παρεμβάσεις
Οι μεσοπρόθεσμες ενέργειες αφορούν:
• Tην αντικατάσταση των αγωγών μέσα στην πόλη του Ηρακλείου, έργο που είναι σε εξέλιξη αλλά πρέπει να επιταχυνθεί για να ανταποκριθεί στις ανάγκες των καιρών.
• Tην αξιοποίηση των γλυκών νερών του Αλμυρού ποταμού.
• Tην αξιοποίηση των επιφανειακών νερών με μικρά φράγματα ανάσχεσης που λειτουργούν και ως προστασία από πλημμύρες.
Διαπιστώνεται ότι παρόμοιες κατευθύνσεις και προβληματισμοί έχουν ήδη τεθεί από τους Δήμους Ηρακλείου, Μαλεβιζίου και Χερσονήσου. Η επιστημονική γνώση, η εμπειρία και η κατανόηση του υδατικού δυναμικού της Κρήτης υπάρχουν. Αυτό που δεν υπάρχει είναι χρόνος για καθυστερήσεις.
Σωστός σχεδιασμός, προγραμματισμός και προτεραιοποίηση μπορούν να δώσουν λύση και νερό ύδρευσης καλής ποιότητας και σε προσιτή τιμή στην Κρήτη, πριν πάμε σε άλλες λύσεις που αφορούν σε αφαλατώσεις.
Το ΓΕΩΤ.Ε.Ε. – Παράρτημα Κρήτης καταθέτει τις απόψεις του και ζητά τη συνεργασία των Δήμων και όλων των αρμόδιων φορέων για τη συζήτηση, την αναλυτική παρουσίαση των προτάσεων και την εκπόνηση ενός περιβαλλοντικά, οικονομικά και κοινωνικά βιώσιμου σχεδιασμού για την αντιμετώπιση του θέματος.
