Η Κρήτη στο επίκεντρο της νέας εθνικής στρατηγικής ΠΟΠ και ΠΓΕ
[χρόνος ανάγνωσης 1 λεπτό και 32 δευτ.]
Σε μια περίοδο κατά την οποία η ευρωπαϊκή γεωργία επαναπροσδιορίζει τις προτεραιότητές της για τη μετά το 2027 εποχή, τα προϊόντα Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης (ΠΟΠ) και Προστατευόμενης Γεωγραφικής Ένδειξης (ΠΓΕ) αναδεικνύονται σε έναν από τους σημαντικότερους πυλώνες ανάπτυξης, ανταγωνιστικότητας και εξωστρέφειας της ελληνικής αγροδιατροφής.
Για την Ελλάδα, η αξία των πιστοποιημένων προϊόντων εκτείνεται πολύ πέρα από την αγροτική παραγωγή. Αποτελούν εργαλείο δημιουργίας προστιθέμενης αξίας, ενίσχυσης των εξαγωγών, προστασίας της τοπικής ταυτότητας και σύνδεσης του πρωτογενούς τομέα με τον τουρισμό, τη γαστρονομία και τον πολιτισμό. Παράλληλα, λειτουργούν ως ασπίδα απέναντι στις απομιμήσεις και στις πιέσεις που δέχονται οι παραγωγοί σε μια ολοένα πιο ανταγωνιστική διεθνή αγορά.
Η Κρήτη βρίσκεται διαχρονικά στην πρώτη γραμμή αυτής της προσπάθειας. Με ισχυρή παρουσία σε πιστοποιημένα προϊόντα, διεθνή αναγνώριση της γαστρονομικής της ταυτότητας και έναν πρωτογενή τομέα που συνδέεται άμεσα με την οικονομία και τον τουρισμό του νησιού, διεκδικεί πρωταγωνιστικό ρόλο στον σχεδιασμό των πολιτικών που θα καθορίσουν το μέλλον των ΠΟΠ και ΠΓΕ σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα η διήμερη συνάντηση των ελληνικών Περιφερειών που φιλοξενείται στις Αρχάνες, με αντικείμενο τη διαμόρφωση της ελληνικής ατζέντας για τα προϊόντα ΠΟΠ και ΠΓΕ στη νέα Κοινή Γεωργική Πολιτική 2028-2034. Η πρωτοβουλία, που υλοποιείται από την Περιφέρεια Κρήτης σε συνεργασία με την AREPO, φιλοδοξεί να διαμορφώσει ένα κοινό εθνικό πλαίσιο θέσεων και προτεραιοτήτων για την προστασία, την προβολή και την εμπορική αξιοποίηση των πιστοποιημένων προϊόντων της χώρας.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον συγκεντρώνει η επικείμενη «Διακήρυξη των Αρχανών για τα Προϊόντα ΠΟΠ και ΠΓΕ», η οποία αναμένεται να αποτυπώσει τις κοινές θέσεις των ελληνικών Περιφερειών για τη νέα προγραμματική περίοδο και να αναδείξει τον ρόλο των πιστοποιημένων προϊόντων ως μοχλού περιφερειακής ανάπτυξης, ενίσχυσης του αγροτικού εισοδήματος και διασύνδεσης της παραγωγής με τον τουρισμό και τις διεθνείς αγορές.
Οι παρεμβάσεις των εκπροσώπων της αυτοδιοίκησης, του παραγωγικού κόσμου και των ευρωπαϊκών δικτύων που ακολουθούν καταγράφουν το πλαίσιο αυτής της συζήτησης, η οποία αναμένεται να επηρεάσει ουσιαστικά τη θέση των ελληνικών ΠΟΠ και ΠΓΕ προϊόντων στη νέα ευρωπαϊκή αγροτική πολιτική και να καθορίσει τις προοπτικές ανάπτυξής τους για τα επόμενα χρόνια.
Ο Περιφερειάρχης Κρήτης Σταύρος Αρναουτάκης τόνισε ότι η Ελλάδα κατέχει την 4η θέση στην Ευρωπαϊκή Ένωση με 283 πιστοποιημένες ονομασίες, εκ των οποίων οι 121 αφορούν αγροτικά προϊόντα, με την Κρήτη στην πρώτη γραμμή. Χαρακτήρισε σταθμό-ορόσημο την πρόσφατη ευρωπαϊκή αναγνώριση του ΠΓΕ «Εξαιρετικό Παρθένο Ελαιόλαδο Κρήτη», που δίνει στη ναυαρχίδα της κρητικής διατροφής ισχυρό διαβατήριο για τις διεθνείς αγορές. Απέναντι στις προκλήσεις της κλιματικής κρίσης, του κόστους παραγωγής και της διάθεσης χύμα προϊόντων, ο Περιφερειάρχης έθεσε τέσσερις εθνικές προτεραιότητες με επίκεντρο τον αγρότη: Τυποποίηση, Υπεραξία, Προστασία και Αξιοπιστία, υπενθυμίζοντας την ανάδειξη της Κρήτης ως Ευρωπαϊκής Περιφέρειας Γαστρονομίας 2026 και την Προεδρία της AREPO την περίοδο 2017-2021.
Ο Αντιπεριφερειάρχης Αγροτικής Οικονομίας Σταύρος Τζεδάκης υπογράμμισε πως οι ελληνικές Περιφέρειες ενώνουν δυνάμεις για τη δημιουργία θεσμικού πλαισίου προστασίας και στρατηγικής προώθησης των προϊόντων ΠΟΠ και ΠΓΕ, που συνδέονται με την ταυτότητα, τον πολιτισμό και την ποιότητα. Όπως επεσήμανε ο Σταύρος Τζεδάκης, η κατοχύρωση αποτελεί την αρχή μιας συλλογικής προσπάθειας για έναν βιώσιμο πρωτογενή τομέα, που ενισχύει την αλυσίδα αξίας προς όφελος των παραγωγών, των μεταποιητών και των καταναλωτών.
Ο Αντιπεριφερειάρχης Διασύνδεσης Τουρισμού με τον Πρωτογενή Τομέα Σπύρος Μπαλαντίνος ανέδειξε την αξιοποίηση ευκαιριών χρηματοδότησης μέσω της AREPO και της νέας ΚΑΠ. Επικαλούμενος μελέτη της AREPO όπου τα προϊόντα ΠΟΠ πετυχαίνουν περίπου διπλάσια τιμή από τα συμβατικά, ο Σπύρος Μπαλαντίνος σημείωσε ότι η ιστορία τους, οι ιδιαίτερες πρώτες ύλες και η προώθησή τους μέσω του τουρισμού και των εκθέσεων στηρίζουν τις επενδύσεις και τους παραγωγούς της κρητικής ενδοχώρας.
Το διήμερο ολοκληρώνεται την Πέμπτη 12 Νοεμβρίου 2026, με τεχνικές επισκέψεις πεδίου στον Συνεταιρισμό «Φαμελιά Αστερουσίων» στις Στάβιες, στην Τυροκομική Μονάδα ΠΟΠ Στειακάκης στον Βαλή και στην Oleum Crete στο Τυμπάκι.
