Ευρωπαϊκό Αγροδιατροφικό Ταμείο Εγγυημένης Αξίας
[χρόνος ανάγνωσης 2 λεπτά και 17 δευτ.]
Η πρόταση για τη δημιουργία ενός «Ευρωπαϊκού Αγροδιατροφικού Ταμείου Εγγυημένης Αξίας» αποτέλεσε το κεντρικό σημείο παρέμβασης του κ. Αντώνη Ροκάκη στην 90η Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης (ΔΕΘ), θέτοντας στο επίκεντρο μια νέα ευρωπαϊκή χρηματοδοτική αρχιτεκτονική για τον αγροδιατροφικό τομέα. Η πρόταση, που παρουσιάστηκε ενώπιον της Κεντρικής Ένωσης Επιμελητηρίων Ελλάδος (ΚΕΕΕ) και εκπροσώπων της κυβέρνησης, στοχεύει στη μετατροπή του «νεκρού κεφαλαίου» των αποθεμάτων σε ενεργό χρηματοδοτικό εργαλείο, ικανό να ενισχύσει τη ρευστότητα, την ανταγωνιστικότητα και την εξωστρέφεια της ευρωπαϊκής παραγωγής.
Στην ημερίδα της Κ.Ε.Ε.Ε., με θέμα τις αναπτυξιακές πολιτικές της Ελληνικής Προεδρίας στο Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης το 2027, ο Πρόεδρος του Επιμελητηρίου Χανίων και Αντιπρόεδρος της Κ.Ε.Ε.Ε. Αντώνης Ροκάκης, ανέδειξε τη συγκυρία ως στρατηγική ευκαιρία για την Ελλάδα. Η ανάληψη της Προεδρίας συμπίπτει με την έναρξη της διαπραγμάτευσης για τη νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική 2028–2034, προσφέροντας στη χώρα τη δυνατότητα να συνδιαμορφώσει την ευρωπαϊκή ατζέντα για τη βιώσιμη ανάπτυξη, την ανταγωνιστικότητα και την επισιτιστική ασφάλεια. Σε αυτό το πλαίσιο, η πρόταση του Επιμελητηρίου Χανίων αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς απαντά σε ένα χρόνιο και δομικό πρόβλημα της ευρωπαϊκής αγροδιατροφής, την αδυναμία αξιοποίησης των αποθεμάτων ως χρηματοδοτικού εργαλείου.
Η πραγματικότητα του κλάδου είναι αμείλικτη. Χιλιάδες παραγωγοί και μεταποιητές σε όλη την Ευρώπη – από τυροκόμους και ελαιουργούς έως οινοποιούς και κτηνοτρόφους – βρίσκονται αντιμέτωποι με ασφυκτική έλλειψη ρευστότητας. Η πρώτη ύλη, η ενέργεια και το εργατικό κόστος πληρώνονται άμεσα, ενώ τα προϊόντα τους απαιτούν μήνες ή και χρόνια ωρίμανσης πριν φτάσουν στην αγορά. Παρά το γεγονός ότι η αξία πολλών προϊόντων αυξάνεται όσο ωριμάζουν, το τραπεζικό σύστημα εξακολουθεί να αντιμετωπίζει τα αποθέματα ως «νεκρό κεφάλαιο», επιβάλλοντας δυσβάσταχτες προσωπικές εγγυήσεις ή οδηγώντας τους παραγωγούς σε πρόωρη και ζημιογόνα πώληση.
Ο κ. Αντώνης Ροκάκης υπογράμμισε ότι η Ευρώπη διαθέτει ήδη επιτυχημένα παραδείγματα που αποδεικνύουν πως το απόθεμα μπορεί να μετατραπεί σε κεφάλαιο κίνησης. Η «Τράπεζα Τυριού» της Credem Bank στην Ιταλία αποτελεί χαρακτηριστικό υπόδειγμα που από το 1953 χρηματοδοτεί μικρές επιχειρήσεις με ενέχυρο κεφάλια Parmigiano Reggiano, τα οποία αποθηκεύει και ωριμάζει σε ελεγχόμενες συνθήκες. Οι παραγωγοί λαμβάνουν άμεσα το 60%-80% της αξίας του προϊόντος, εξασφαλίζοντας ρευστότητα χωρίς να θυσιάζουν την ποιότητα ή την τιμή. Αντίστοιχα, στη Σκωτία, η αγορά του ουίσκι αξιοποιεί εξειδικευμένες πλατφόρμες inventory finance, όπως η Ferovinum, απελευθερώνοντας εκατομμύρια ευρώ ρευστότητας για οινοποιεία και αποσταγματοποιίες.
Με βάση αυτά τα διεθνή παραδείγματα, η πρόταση του Επιμελητηρίου Χανίων για τη δημιουργία ενός «Ευρωπαϊκού Αγροδιατροφικού Ταμείου Εγγυημένης Αξίας» στοχεύει στη θεσμοθέτηση ενός ενιαίου ευρωπαϊκού μηχανισμού που θα επιτρέπει την αξιοποίηση των αποθεμάτων ως εγγυημένης αξίας. Ο μηχανισμός θα βασίζεται σε πιστοποιημένες αποθήκες ωρίμανσης, ψηφιακό μητρώο αποθεμάτων με πλήρη ιχνηλασιμότητα και έναν χρηματοπιστωτικό εταίρο που θα παρέχει προκαταβολή 50%-70% της εκτιμώμενης αξίας του τελικού προϊόντος. Η αξιοποίηση πόρων της ΚΑΠ, του Ευρωπαϊκού Γεωργικού Ταμείου Αγροτικής Ανάπτυξης και του Ευρωπαϊκού Ταμείου Επενδύσεων μέσω InvestEU θα επιτρέψει τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού εργαλείου ικανό να ενισχύσει την παραγωγή, να σταθεροποιήσει τις τιμές και να ενδυναμώσει την εξαγωγική δυναμική των ευρωπαϊκών brands.
Η πρόταση αφορά προϊόντα υψηλής προστιθέμενης αξίας, όπως γραβιέρα, κεφαλοτύρι, παλαιωμένα κρασιά, ελαιόλαδο ΠΟΠ/ΠΓΕ, παραδοσιακά αλλαντικά και μέλι υψηλής διατροφικής αξίας. Η υλοποίηση ενός τέτοιου ταμείου θα ενισχύσει τη ρευστότητα των επιχειρήσεων, θα διασφαλίσει την πλήρη ωρίμανση των προϊόντων, θα αναβαθμίσει την ποιότητα και θα ενισχύσει την εξαγωγική διείσδυση σε premium διεθνείς αγορές. Παράλληλα, θα δημιουργήσει νέες θέσεις εργασίας σε τομείς όπως logistics, πιστοποίηση και διαχείριση αποθεμάτων.
Ο Πρόεδρος του Επιμελητηρίου Χανίων και Αντιπρόεδρος της Κ.Ε.Ε.Ε. Αντώνης Ροκάκης τόνισε ότι η πρόταση αυτή δεν αποτελεί απλώς μια τεχνική παρέμβαση, αλλά μια ευρωπαϊκή πρωτοβουλία που ξεκινά από την Κρήτη, έναν τόπο με μακραίωνη αγροδιατροφική παράδοση και διεθνή εξωστρέφεια. Όπως σημείωσε, ο Επιμελητηριακός θεσμός δεν διεθνοποιείται μέσα από θεωρητικές συζητήσεις, αλλά μέσα από δημιουργικές και τεκμηριωμένες λύσεις που μπορούν να μεταφραστούν σε ολοκληρωμένες πολιτικές για την ευρωπαϊκή περιφέρεια και τον αγροδιατροφικό της τομέα.
