Ο Ψηλορείτης στην καρδιά του δικτύου UNESCO
[χρόνος ανάγνωσης 1 λεπτό και 50 δευτ.]
Με ιδιαίτερη επιτυχία πραγματοποιήθηκε στις 11–13 Ιουνίου 2026 το 6ο Συνέδριο Γεωπάρκων Ελλάδας & Κύπρου, με το Παγκόσμιο Γεωπάρκο UNESCO Ψηλορείτη να φιλοξενεί φέτος τη διοργάνωση και να μετατρέπεται σε σημείο συνάντησης επιστημόνων, φορέων, εκπροσώπων των 11 Γεωπάρκων των δύο χωρών και κατοίκων της περιοχής. Η συμμετοχή ξεπέρασε κάθε προσδοκία, με 120 εγγραφές και περισσότερα από 150 άτομα να παρευρίσκονται στην τελετή έναρξης, επιβεβαιώνοντας τη δυναμική του θεσμού και τον ρόλο των Γεωπάρκων ως μοχλών βιώσιμης ανάπτυξης.
Το συνέδριο ανέδειξε την επιστημονική παραγωγή και την πολυφωνία του δικτύου. Σε δύο εντατικές ημέρες παρουσιάστηκαν 61 σύντομες εισηγήσεις, κατανεμημένες σε πέντε θεματικές ενότητες και επτά συνεδρίες, ενώ πλαισιώθηκαν από πέντε κεντρικές ομιλίες εξειδικευμένων επιστημόνων. Παράλληλα, πραγματοποιήθηκαν τέσσερις βραβεύσεις στο πλαίσιο του διεθνούς διαγωνισμού για τα 20 χρόνια του Global Geoparks Network και τρεις τιμητικές διακρίσεις από το Γεωπάρκο Ψηλορείτη σε ανθρώπους που έχουν στηρίξει διαχρονικά την πορεία και την εξέλιξή του.
Ο Δήμος Σητείας εκπροσωπήθηκε από τον Αντιδήμαρχο Γεωπάρκου και Αθλητισμού Κωνσταντίνο Λυμπερίου, ενώ το Γεωπάρκο Σητείας είχε ενεργή και ουσιαστική παρουσία σε όλες τις συνεδρίες. Οι εισηγήσεις του κάλυψαν ένα ευρύ φάσμα θεμάτων: από το Τοπικό Σύμφωνο Ποιότητας και τη συμμετοχή της τοπικής κοινωνίας, μέχρι τη γεωκληρονομιά, την περιβαλλοντική εκπαίδευση, τα σπήλαια, την παλαιοντολογία, την κλιματική αλλαγή και τις πρωτοβουλίες μετριασμού των επιπτώσεων στον πρωτογενή τομέα. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στη δυναμική του γεωτουρισμού και στις εναλλακτικές δραστηριότητες που αναπτύσσονται στη Σητεία, καθώς και στις εκπαιδευτικές δράσεις που ενισχύουν τη σύνδεση των νέων με το τοπίο και την τοπική κληρονομιά.
Η τρίτη ημέρα του συνεδρίου ήταν αφιερωμένη στις επισκέψεις πεδίου, με δύο διαδρομές που ανέδειξαν τον διττό χαρακτήρα του Ψηλορείτη: τη γεωποικιλότητα και τη βιωσιμότητα στο Αόρι, μέσα από στάσεις σε γεωτόπους, βοσκότοπους και σημεία όπου η σχέση ανθρώπου–τοπίου παραμένει ζωντανή, και μια δεύτερη διαδρομή αφιερωμένη στον «Άνθρωπο του Ψηλορείτη», με επισκέψεις σε χώρους πολιτισμού, λαϊκής τέχνης και σύγχρονης δημιουργίας. Οι συμμετέχοντες είχαν την ευκαιρία να βιώσουν στην πράξη τη σύνδεση φυσικού περιβάλλοντος, ιστορίας, παράδοσης και παραγωγικών δραστηριοτήτων.
Το συνέδριο συνδιοργανώθηκε από το Ελληνικό Δίκτυο Γεωπάρκων UNESCO, τον Δήμο Ανωγείων, το ΑΚΟΜΜ–ΨΗΛΟΡΕΙΤΗΣ ΑΑΕ ΟΤΑ, το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης και την Έδρα UNESCO του Πανεπιστημίου Αιγαίου, με τη στήριξη του ΙΝΕΔΙΒΙΜ. Τελέστηκε υπό τις Αιγίδες του Υπουργείου Τουρισμού και των Εθνικών Επιτροπών UNESCO Ελλάδας και Κύπρου, επιβεβαιώνοντας τον θεσμικό χαρακτήρα και τη διεθνή αναγνώριση του δικτύου.
Μέσα από τις παρουσιάσεις, τις συζητήσεις και την ανταλλαγή εμπειριών, αναδείχθηκε ο καθοριστικός ρόλος των Γεωπάρκων στη βιώσιμη ανάπτυξη της υπαίθρου και των ορεινών περιοχών. Η γεωκληρονομιά, η περιβαλλοντική εκπαίδευση, η συνεργασία με τις τοπικές κοινωνίες και η ανάδειξη της πολιτιστικής ταυτότητας αποτελούν πλέον κεντρικούς άξονες μιας νέας προσέγγισης που συνδέει την επιστήμη με την καθημερινότητα και την ανάπτυξη με τον σεβασμό στο τοπίο.
Το 6ο Συνέδριο Γεωπάρκων Ελλάδας & Κύπρου δεν ήταν απλώς μια επιστημονική συνάντηση. Ήταν μια έμπρακτη επιβεβαίωση ότι τα Γεωπάρκα αποτελούν ζωντανά εργαστήρια γνώσης, συνεργασίας και καινοτομίας. Και ο Ψηλορείτης, με τη γεωλογική, πολιτιστική και ανθρώπινη πολυμορφία του, απέδειξε για ακόμη μία φορά γιατί βρίσκεται στον πυρήνα αυτής της προσπάθειας.
