Νέα αρχιτεκτονική επιχειρηματικής ανάπτυξης

Συνέντευξη του Βαγγέλη Καρκανάκη
Πρόεδρος Επιμελητηρίου Ηρακλείου

Το Επιμελητήριο Ηρακλείου επιχειρεί μια σπάνια μετατόπιση για τα ελληνικά δεδομένα: από θεσμικός διαχειριστής σε μηχανισμό παραγωγής αξίας. Με παρεμβάσεις που αγγίζουν τη χρηματοδότηση, την καινοτομία και την εξωστρέφεια, επιχειρεί να αναβαθμίσει τον ρόλο του από «γραφείο μητρώου» σε πραγματικό μοχλό επιχειρηματικής ανάπτυξης. Η αγορά το δοκιμάζει καθημερινά και οι αριθμοί δείχνουν ότι η στροφή αποδίδει. Μικροπιστώσεις που εκταμιεύονται με ρυθμό, επιχειρήσεις που αποκτούν πρόσβαση σε νέα εργαλεία, συνεργασίες με την έρευνα που μετατρέπουν τη γνώση σε παραγωγική ισχύ.

Σε ένα περιβάλλον όπου η ψηφιοποίηση, η ενεργειακή μετάβαση και η πίεση για ανταγωνιστικότητα αναδιαμορφώνουν τον επιχειρηματικό χάρτη, το Επιμελητήριο επιδιώκει να λειτουργήσει ως ο πρώτος συνομιλητής της αγοράς, όχι ο τελευταίος κρίκος της γραφειοκρατίας. Η συνεργασία με την Τοπική Αυτοδιοίκηση, η αξιοποίηση ευρωπαϊκών πόρων και η διασύνδεση με το ακαδημαϊκό οικοσύστημα της Κρήτης αποτελούν τα βασικά του στρατηγικά πλεονεκτήματα για την επόμενη φάση.

Ο Πρόεδρος του Επιμελητηρίου Ηρακλείου Βαγγέλης Καρκανάκης μιλά στο «Κρητών Επιχειρείν» για το πώς ένα περιφερειακό επιμελητήριο μπορεί να λειτουργήσει ως αναπτυξιακός κόμβος, για τους δείκτες απόδοσης, που δείχνουν αλλαγή πορείας και για το πενταετές πλάνο, που στοχεύει σε ένα πιο εξωστρεφές, πιο τεχνολογικό και πιο ανταγωνιστικό επιχειρηματικό περιβάλλον στο νησί.

Ποιος είναι ο κεντρικός ρόλος του Επιμελητηρίου Ηρακλείου σήμερα;

Το Επιμελητήριο Ηρακλείου, τυπικά, αποτελεί τον θεσμικό εκπρόσωπο και τον στρατηγικό σύμμαχο των επιχειρήσεων του νομού. Ρόλος μας είναι να αφουγκραζόμαστε τις ανάγκες της αγοράς, να παρεμβαίνουμε τεκμηριωμένα προς την Πολιτεία και να προσφέρουμε πρακτικές υπηρεσίες που ενισχύουν την ανταγωνιστικότητα των μελών μας. Ωστόσο το Επιμελητήριο δεν μπορεί πλέον να λειτουργεί απλώς ως μητρώο επιχειρήσεων και πιστοποιητικά.

Ο ρόλος μας σήμερα είναι να είμαστε ο πρώτος συνομιλητής των επιχειρήσεων σε κάθε στιγμή που μετράει — όταν ψάχνουν χρηματοδότηση, όταν θέλουν να εξάγουν, όταν αντιμετωπίζουν γραφειοκρατικό τείχος. Σε μια αγορά που αλλάζει με ταχύτητα — ψηφιοποίηση, ενεργειακή μετάβαση, νέα εργασιακά πρότυπα — το Επιμελητήριο οφείλει να τρέχει μπροστά από τις εξελίξεις, όχι να τις καταγράφει εκ των υστέρων.
Αυτή είναι η κατεύθυνση που έχουμε επιλέξει.

Ποιες πρωτοβουλίες έχουν συμβάλει ουσιαστικά στη στήριξη των επιχειρήσεων;

Τα τελευταία δύο χρόνια υλοποιήσαμε δράσεις που συνδέονται άμεσα με τις πραγματικές ανάγκες των επιχειρήσεων: τη λειτουργία του Κέντρου Μικροχρηματοδοτήσεων, τη στήριξη της ψηφιακής μετάβασης, την ενίσχυση της εξωστρέφειας μέσω επιχειρηματικών αποστολών και διεθνών εκθέσεων, καθώς και πρωτοβουλίες για τη χρηματοδότηση επενδύσεων.

Ενδεικτικό παράδειγμα είναι η 1η Παγκρήτια Expo-Forum στις Βρυξέλλες τον Ιούνιο, που έδωσε βήμα σε κρητικές επιχειρήσεις μπροστά σε ευρωπαίους συνεργάτες και θεσμούς. Παράλληλα, παρεμβαίνουμε συστηματικά για ζητήματα υποδομών, μεταφορών και γραφειοκρατίας. Επόμενος στόχος μας είναι η ενίσχυση της παραγωγικής βάσης του τόπου, η διασύνδεση των επιχειρήσεων με την καινοτομία και η προσέλκυση νέων επενδύσεων που δημιουργούν ποιοτικές θέσεις εργασίας.

Πώς εξελίσσεται η συνεργασία με την Τοπική Αυτοδιοίκηση;

Η συνεργασία μας με την Περιφέρεια Κρήτης και τους δήμους του νομού είναι στενή και διαρκής. Πιστεύουμε ότι η τοπική ανάπτυξη απαιτεί συνέργειες και κοινό σχεδιασμό. Εκεί που βρίσκουμε κοινό έδαφος, τα αποτελέσματα είναι ορατά: από την ενίσχυση της εξωστρέφειας των τοπικών επιχειρήσεων με τη συνδρομή της Περιφέρειας ως τη στήριξη επιχειρηματικών υποδομών και την ανάδειξη πολιτιστικών πόρων.

Χαρακτηριστικά παραδείγματα το Παγκρήτιο Φόρουμ και η προώθηση καταδυτικού τουρισμού στη Χερσόνησο. Η τοπική αυτοδιοίκηση διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο σε ζητήματα όπως οι υποδομές, η χωροταξία, η αδειοδότηση, η καθαριότητα, η κινητικότητα και η ποιότητα ζωής, που επηρεάζουν άμεσα την επιχειρηματικότητα.

Το Επιμελητήριο καταθέτει προτάσεις και τεχνογνωσία, ώστε οι τοπικές πολιτικές να λαμβάνουν υπόψη τις ανάγκες της αγοράς και να δημιουργούν ένα περιβάλλον φιλικό προς την επιχειρηματική δραστηριότητα.

Πώς μπορεί το ακαδημαϊκό και ερευνητικό οικοσύστημα της Κρήτης να γίνει εργαλείο ανάπτυξης;

Η Κρήτη διαθέτει ένα από τα ισχυρότερα οικοσυστήματα γνώσης και έρευνας στην Ευρώπη. Το ζητούμενο είναι η παραγόμενη γνώση να φτάσει πιο εύκολα και πιο γρήγορα στις επιχειρήσεις. Το Επιμελητήριο μας εργάζεται ώστε η καινοτομία να πάψει να είναι προνόμιο των μεγάλων επιχειρήσεων και να γίνει εργαλείο για όλους.

Μέσα από συνεργασίες με το ΙΤΕ, το Πανεπιστήμιο Κρήτης, το ΕΛΜΕΠΑ και άλλους φορείς, προωθούμε δράσεις μεταφοράς τεχνογνωσίας, συμβουλευτικής και τεχνολογικής υποστήριξης. Στόχος μας είναι να κάνουμε τη σύνδεση έρευνας και αγοράς πιο απλή, κατανοητή και οικονομικά προσβάσιμη.

Ποιες δράσεις προωθεί το Επιμελητήριο για την ενίσχυση της καινοτομίας και του ψηφιακού μετασχηματισμού των επιχειρήσεων και ποια είναι η ανταπόκριση της αγοράς;

Η ψηφιακή μετάβαση αποτελεί προτεραιότητα για το Επιμελητήριο. Υλοποιούμε ενημερωτικές δράσεις, εκπαιδευτικά σεμινάρια και προγράμματα υποστήριξης που αφορούν την τεχνητή νοημοσύνη, την κυβερνοασφάλεια, τα ψηφιακά εργαλεία και τον εκσυγχρονισμό των επιχειρησιακών διαδικασιών.

Πρόσφατα παραδείγματα η προώθηση της ψηφιακής υπογραφής και των ηλεκτρονικών συναλλαγών ως εργαλεία που μειώνουν κόστος και χρόνο — κάτι που η αγορά αρχίζει να το αποδέχεται, αλλά χρειάζεται ακόμα χέρι να κρατηθεί.
Επίσης ο δωρεάν έλεγχος κυβερνοασφάλειας ιστοσελίδων, μέσω του εργαλείου PharmaHack, αλλά και οι ενημερώσεις πεδίου για την κυβερνοασφάλεια – προϊόντα της συνεργασίας μας με το ΙΤΕ.

Την προσπάθεια μας αυτή ενθαρρύνει η θετική ανταπόκριση των επιχειρήσεων, οι οποίες αντιλαμβάνονται πλέον ότι η τεχνολογία δεν αποτελεί επιλογή αλλά προϋπόθεση βιωσιμότητας και ανάπτυξης.

Η πρόκληση είναι να διασφαλίσουμε ότι καμία επιχείρηση, ανεξαρτήτως μεγέθους, δεν θα μείνει πίσω σε αυτή τη μετάβαση.

Πώς αξιοποιεί το Επιμελητήριο τα διαθέσιμα χρηματοδοτικά εργαλεία και τα ευρωπαϊκά προγράμματα ώστε να ενισχύσει την τοπική οικονομία;

Το Επιμελητήριο λειτουργεί ως σημείο πληροφόρησης, καθοδήγησης και διασύνδεσης των επιχειρήσεων με χρηματοδοτικά εργαλεία και προγράμματα. Είμαστε κόμβος πληροφόρησης του EEN (Enterpice Europe Network), και ανήκουμε στους ιδρυτικούς εταίρους της Αναπτυξιακής Κρήτης του Ενδιάμεσου φορέα για το ΕΣΠΑ στην Κρήτη. Ενημερώνουμε τα μέλη μας για τις διαθέσιμες ευκαιρίες, διοργανώνουμε εξειδικευμένες εκδηλώσεις και συνεργαζόμαστε με τράπεζες, αναπτυξιακούς φορείς και ευρωπαϊκά δίκτυα.

Παράλληλα, συμμετέχουμε σε ευρωπαϊκά έργα που φέρνουν πόρους, τεχνογνωσία και νέες δυνατότητες συνεργασίας στην Κρήτη. Η αξιοποίηση κάθε διαθέσιμου χρηματοδοτικού μέσου αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την ανάπτυξη των τοπικών επιχειρήσεων.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα της πρακτικής μας λογικής είναι το Κέντρο Υποστήριξης Μικροπιστώσεων που λειτουργεί από τα τέλη του 2025 — μια δομή που αναλαμβάνει χέρι-χέρι με την επιχείρηση ολόκληρη τη διαδικασία: από τον έλεγχο επιλεξιμότητας ως την υποβολή αίτησης και την εκταμίευση.

Σε πέντε μόλις μήνες λειτουργίας, 200 επιχειρήσεις έχουν ενημερωθεί, 20 έχουν ήδη λάβει έγκριση και οι εκταμιεύσεις αγγίζουν τις 600.000 ευρώ. Αξίζει να σημειωθεί ότι το Επιμελητήριο Ηρακλείου είναι το μοναδικό στην Ελλάδα που έχει αναπτύξει αποκλειστική συνεργασία με αδειοδοτημένο φορέα μικροχρηματοδοτήσεων — την ΤΜΕΔΕ Microfinance Solutions — αλλά και με την Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα – προσφέροντας δάνεια έως 25.000 ευρώ χωρίς εμπράγματες εξασφαλίσεις και άτοκο το 60% ‘η το 75% του ποσού.

Στόχος μας είναι με την αξιοποίηση κάθε διαθέσιμου πόρου, Ευρωπαϊκού ή Εθνικού, να μετατρέψουμε το Επιμελητήριο σε έναν πραγματικό αναπτυξιακό κόμβο για την επιχειρηματικότητα του τόπου.

Ποιο είναι το όραμά σας για το Επιμελητήριο Ηρακλείου την επόμενη πενταετία και ποια στρατηγικά βήματα θεωρείτε καθοριστικά για την αναπτυξιακή πορεία του νομού;

Το όραμά μας είναι ένα Επιμελητήριο ακόμη πιο εξωστρεφές, πιο σύγχρονο και πιο χρήσιμο για κάθε επιχείρηση. Θέλουμε να πρωταγωνιστήσουμε στη δημιουργία ενός νέου αναπτυξιακού μοντέλου, που θα βασίζεται στην καινοτομία, την εξωστρέφεια, τη βιωσιμότητα και τη συνεργασία.

Στρατηγικά, βλέπω τρεις προτεραιότητες: πρώτον, την αναβάθμιση σε πραγματικό κέντρο επιχειρηματικής υποστήριξης με εξειδικευμένες υπηρεσίες, όχι απλώς διοικητικές λειτουργίες· δεύτερον, την ενίσχυση της εξωστρέφειας του νομού μέσα από συστηματικές διεθνείς συνεργασίες· και τρίτον, τη δημιουργία μιας νέας γενιάς επιχειρηματιών που θα επιλέγουν να χτίσουν εδώ, στο Ηράκλειο. Καθοριστικά στοιχεία είναι η ολοκλήρωση μεγάλων υποδομών, η ενίσχυση της μεταποίησης, η στήριξη του πρωτογενούς τομέα, η αξιοποίηση της έρευνας και η προσέλκυση επενδύσεων υψηλής προστιθέμενης αξίας.

Στόχος μας είναι ένα Επιμελητήριο που δημιουργεί πλούτο, ευκαιρίες και προοπτική για τις επόμενες γενιές. Ένα Επιμελητήριο που δεν χρειάζεται να εξηγεί γιατί υπάρχει — γιατί η αξία του είναι ορατή σε κάθε επιχείρηση που αναζητά στήριξη.